Προθέσεις με αιτιατική / δοτική

Οι δίπτωτες προθέσεις δηλαδή οι προθέσεις που συνδέονται με αιτιατική ή δοτική είναι οι ακόλουθες:

Αιτιατική ή δοτική;

Όταν οι δίπτωτες προθέσεις σχηματίζουν εμπρόθετα σύνολα που λειτουργούν ως τοπικοί προσδιορισμοί, είναι καθοριστικό για την επιλογή της πτώσης αν αυτό που εκφράζεται φανερώνει κίνηση δηλαδή κατεύθυνση προς ένα σημείο ή στάση.

Στην περίπτωση που εκφράζεται κίνηση η δίπτωτη πρόθεση χρησιμοποιείται με αιτιατική, στην περίπτωση που εκφράζεται στάση με δοτική.

Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζονται οι σημαντικότερες ομάδες ρημάτων που φανερώνουν κίνηση ή στάση.

Διακρίνονται καταρχάς με βάση τη σημασία τους δύο ομάδες ρημάτων, τα ρήματα κίνησης και τα ρήματα στάσης.

Η ομάδα Α περιλαμβάνει ρήματα που φανερώνουν κίνηση ή εν τόπο κίνηση.

Η ομάδα Β περιλαμβάνει ρήματα που φανερώνουν πάντα κίνηση (κατεύθυνση σε ένα σημείο). Πολλά ρήματα αυτής της ομάδας είναι μεταβατικά.

Η ομάδα C περιλαμβάνει ρήματα που φανερώνουν πάντα στάση. Ο εμπρόθετος τοπικός προσδιορισμός είναι υποχρεωτικός.

Η ομάδα D περιλαμβάνει ρήματα που φανερώνουν πάντα στάση. Ο εμπρόθετος τοπικός προσδιορισμός δεν είναι υποχρεωτικός.

Σε τοπικούς προσδιορισμούς με αιτιατική ή δοτική

Σε χρονικούς προσδιορισμούς δοτική

Σε χρονικούς και τοπικούς προσδιορισμούς με αιτιατική αν προηγείται το bis.

Σε τοπικούς προσδιορισμούς με αιτιατική ή δοτική

Σε χρονικούς προσδιορισμούς δοτική

Σε τροπικούς και αιτιολογικούς προσδιορισμούς αιτιατική.

Σε τοπικούς προσδιορισμούς με αιτιατική ή δοτική

Σε τοπικούς προσδιορισμούς με αιτιατική ή δοτική

Σε χρονικούς προσδιορισμούς δοτική εκτός και αν προηγείται η πρόθεση bis. Τότε χρησιμοποιείται η αιτιατική.

Σε τροπικούς προσδιορισμούς δοτική

Σε τοπικούς προσδιορισμούς με αιτιατική ή δοτική

Σε προσδιορισμούς που δηλώνουν σύνδεση (με την έννοια εκτός από) ή τροπικούς προσδιορισμούς (με την έννοια σε σύγκριση με) με δοτική

Σε τοπικούς προσδιορισμούς με αιτιατική ή δοτική

Σε τοπικούς προσδιορισμούς που δηλώνουν από που περνά μια διαδρομή πάντα αιτιατική.

Σε χρονικούς προσδιορισμούς με αιτιατική

Σε τοπικούς προσδιορισμούς με αιτιατική ή δοτική

Σε τροπικούς, υποθετικούς προσδιορισμούς με δοτική

Σε τοπικούς προσδιορισμούς με αιτιατική ή δοτική

Σε χρονικούς προσδιορισμούς με δοτική

Σε αιτιολογικούς προσδιορισμούς με δοτική

Σε τοπικούς προσδιορισμούς με αιτιατική ή δοτική

Σε τροπικούς-χρονικούς προσδιορισμούς με δοτική